BLUE OCEANUS

DUR YOLCU

2009-10-14T22:33:00.025+03:00

Kartaltepe Mehmetçik Anıtı / Sakarya savaş alanı / Polatlı / Ankara

Kartaltepe Mehmetçik Anıtı / Sakarya savaş alanı / Polatlı / Ankara

Sakarya Şehitleri Zafer Anıt grubu / Polatlı /Ankara

Alagöz Başkomutanlık Karargahı / Polatlı / Ankara

Sakarya Şehitleri Zafer Anıt Grubu / Polatlı / Ankara

EY TÜRK ÇOCUĞU !

BİZLERE OLAN MİNNET VE ŞÜKRAN DUYGULARINI UNUTMA.
NURDAN ÖRÜLMÜŞ ŞEHADET GÖMLEĞİNE SARILMIŞ,
MELEKLERİN DİKTİĞİ KAFTANA BÜRÜNMÜŞ,
TANRI'NIN HUZURUNDA YATIYORUZ.
MELEKLERİN;
"TANRI ULUDUR,YURDUNU SEVEN YİNE ULUDUR,
ULUSU UĞRUNDA CAN VERENLER,TANRI KATINDA DAHA ULUDUR"
YÜCELTME SÖYLEMLERİYLE UYUYORUZ.
BİZE KABUL VE İZZET KAPILARINI AÇAN TANRI'YA YALVARIYORUZ.

TÜRK ÇOCUĞU,
TÜRK ULUSUNU SEV, ONUN YÜKSELME ALANINDAKİ
ÇALIŞMALARINA YARDIM ET, KUDRETLİ YURDUNU FEYİZLİ KIL.
İSTİKLAL SANCAĞINI VE ŞEREFİNİ YÜKSEK TUT !

TANRI'NIN RAHMETİ BİZE SELAMETİ SİZE OLSUN !

( SAKARYA ŞEHİTLİĞİNDEKİ KİTABE YAZISI )

KALE KÖY

2009-08-26T20:09:00.013+03:00

DİVRİĞİ ULU CAMİ VE ŞİFAHANESİ

2009-07-08T14:25:00.012+03:00

Şifahane kapısı / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Cami içi / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Mihrap / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Cami içi tavan / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Cami dış görünüm / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Cami içi mimber / Ulu cami / Divriği / Sivas

Dış cephe süslemesi / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Cami Girişi / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Dış cephe süslemesi / Ulu Cami / Divriği / Sivas

Şifahane iç görünüm / Ulu Cami / Divriği / Sivas

İSHAKPAŞA'DA ZAMAN

2009-06-14T22:01:00.016+03:00

İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Türbe kenar süslemesi / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Cami / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Arslan figürü / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Hayat ağacı / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Türbe / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Doğubeyazıt'tan görünüm / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Kabul salonu dış pencereler / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Tanrıya boyun eğen servi / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Cami / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

Göz alıcı taş işçiliği / İshakpaşa Sarayı / Doğubeyazıt / Ağrı

DİĞER ANKARA

2009-06-14T08:49:00.016+03:00

Altındağ / Ankara

Kale / Altındağ / Ankara

ERZURUM

2009-06-13T22:41:00.010+03:00

Yakutiye Medresesi / Erzurum

Çifte Minareli Medrese / Erzurum

Aziziye Tabyası / Erzurum

NEMRUT

2009-06-12T22:32:00.014+03:00

Herkül,Antiochos,Zeus,Aslan / Nemrut dağı / Adıyaman

Kartal,Apollo / Nemrut dağı / Adıyaman

Gün doğumu / Nemrut dağı / Adıyaman

Antiochos,Commagene / Nemrut dağı / Adıyaman

Commagene (Fortuna) / Nemrut dağı / Adıyaman

Apollo,Zeus,Kartal / Nemrut dağı / Adıyaman

Antiochos,Commagene / Nemrut dağı / Adıyaman

Karakuş tümülüsü / Adıyaman

Özgeçmişim

2009-05-19T18:53:00.013+03:00

Ahlan wa sahlan Syria Fotoğraf gösterim için Afsad Nisan 2009 ayı sayısında yayınlanan özgeçmişim ve gösteri ile ilgili bilgiler...

İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZESİ

2009-05-02T18:04:00.013+03:00

İstanbul Arkeoloji Müzesi / İstanbul

EYMİR'DE BAHAR

2009-05-02T12:27:00.022+03:00

Eymir gölü / Ankara

Eymi gölü / Ankara

Eymir gölü / Ankara

ARAPGİR

2009-04-30T16:22:00.015+03:00

BABA OCAĞI

Çok uzun yıllar sonra tereddütle çaldım kapısını, baba ocağının;
içimin huzursuzluğu o sabah sanki gökyüzüne yansıdı,
düne kadar pırıl pırıl olan gökyüzü arabam baba ocağına yaklaştıkça
kapandıkça kapandı....
Bende inanmakta zorlandım ama gökyüzü ufak damlalarla hoşgeldin
demeye başladı,ta ki gözlerim ulu çınarı seçinceye kadar.
Çocukluk hatıralarımın sisli perdesinde bir abide gibi duran ulu çınarı
arıyordu gözlerim.

Uzaktan bakarak arayan gözlerim acaba acaba derken herhalde bu dediğimde
çocukluğumda uzaktan beni ilk karşılayan ulu çınar hayal perdesindeki abide
olmaktan uzak sanki boyu küçülmüş gibi göründü bana.
Sonra yanına vardığımda öğrendim ki ,kışlar eskisi gibi çetin geçiyor baba ocağında,
artık o çınarın dallarının hışırtısı ile uykuya dalan evin sakinleri çok ama çok uzaklarda,
artık yazları, gölgesinde sakin öğleden sonralarını geçirecek kimseler de yok.

Ne kadar ulu olsan da çınar,
kışları çetin geçiyor baba ocağında,
geçinmek mi ,ısınmak mı,karnını doyurmak için
yemek pişirmek mi, sen ne dersen de artık...

Arabam geçilmeye geçilmeye bozulmuş toprak yolda yavaş yavaş
ilerliyorken,son düzlüğe geldik.
Rampanın ardında hatıralar tekrar faaliyete geçeceklerdi.
Yolun kenarından sağa kıvrılan patika ,ama evin sakinlerince ezbere
bilinen bir yol;
akşam çoban dönerken babaannenin sarıkızı möö diye uzaktan haber
verirdi,ben geliyorum Sabiha anne ,memelerim dolu dolu ;senin yaşlı
sabırlı ellerini bekliyorum,beni bu ağırlıktan biran önce kurtar diye...

Hatıraların sisli perdesi tekrar aralanmaya başladı,gelmiştim işte..
Patikayı otlar bürümüş,geçilmeye geçilmeye,ama evin sakinleri çok ama çok uzaktalar
Hayal meyal hatırladığım belki yüksekliği 1 metreye varan karın altında zar zor
açılabilen kanatlı kapı,ya da yazları akşamın hafif serinliği çökmeye başlayınca
taş basamaklara bir minder atıp oturup ,ağustos böceklerini,kuş seslerini,
ahırdaki sarıkızı,hanım koyunların melemelerini dinlediğim sırtımı yasladığım kanatlı...

Arkana yığılmış molozlara takma kafanı kanatlı,
150 koca sene ayakta kapını çalanı buyur ettin evine,
şimdi yorgun duvarların kendilerini yere sermiş olsa da,
seni ayakta,yıkık ama vakur bir şekilde bekliyorken bulmak ne güzel,
tıpkı çocukluğumdaki gibi;
önündeki molozları temizleyip kapıyı çalmak lazım
asırlık demir tokmakla,

tak tak tak

içerden seslenecek birazdan Kazım usta,
-Kimdir o ? diyecek
ben sesleneceğim olanca gücümle,
-Dede ben geldim,aç kapıyı

Kapıyı açıp
-Hoşgelmişsen, Alper'im diyecek
Sarılıp kollarına yanaklarından öpeceğim,
Babaanne yerinden zar zor kalkıp gelecek yanıma
-Ölem ölem Alper'im gelmiş diye,

Dedem koca bir sahanda ,bağımızdan topladığı üzümümüzden getirecek

-Yeyız yeyız diyerek

Çocukluğum bir anda gelecek aklıma,üzümü yemek güzel ama o çekirdeği de olmasa

Bakılmasa da ,boynu bükük kalsada,bağımızdaki asırlık asmalar güzelliklerini sunmayadevam ediyorlar,doğaya

Çok uzun yıllar sonra ,başım birazda önümde mahcup olarak geldim sana baba ocağı

Tanrım kısmet ederse bir başka sefere yine buluşmak üzere

Allahaısmarladık...

ÖLÜ DENİZ / DEAD SEA / LUT GÖLÜ

2009-04-27T22:41:00.013+03:00

Ölü Deniz / Ürdün

Ölü deniz / Ürdün

Ölü Deniz / Ürdün

Uzaktan Kudüs / Ölü Deniz / Ürdün

Ölü Deniz / Ürdün

KIRIKKALE / SULAKYURT / HAMZALI

2009-04-27T11:49:00.013+03:00

Hamzalı / Sulakyurt / Kırıkkale

CELİL BOĞAZI

2009-04-25T20:28:00.010+03:00

Celil Boğazı / Cihanbeyli / Konya

Celil Boğazı / Cihanbeyli / Konya

Celil Boğazı / Cihanbeyli / Konya

Celil Boğazı / Cihanbeyli / Konya

HİCAZ DEMİRYOLU

2009-04-24T14:30:00.014+03:00

Videoyu izleyebilmeniz için Flash Player kurulu olmalıdır.

Müzik : Edalet Vezirov / Kemança Konçertosu - Largo

Hicaz Demiryolu

Suriye’ye adım attığınız andan itibaren,bir yerlerde ,bir şekilde hicaz demiryolu ile yollarınız mutlaka kesişir.

Karşılaşacağınız tren istasyonları,bazı yerlerde şu anda bile kullanılan demiryolu,bazı yerlerde bir kenarda yok olmayı bekleyen vagonlar,raylar; Şam’ın büyük meydanında ilk gördüğünüz anda tanıdık gelen, İstanbul’u anımsatan istasyon binası,size Hicaz demiryolu’nu anlatır…

Osmanlı imparatorluğunun son büyük projesi olan Hicaz Demiryolu ,Şam’dan başlayarak Mekke’ye kadar yapılması planlanan fakat Medine’ye ulaştıktan sonra savaşlar sebebiyle tamamlanamayan demiryolunun adıdır.

Hicaz demiryolunun yapımı tamamiyle dini,askeri ve yönetsel nedenlere dayanmaktadır. Balkanlarda kaybedilen topraklarla birlikte,yaklaşık 5,5 milyon hristiyan tebanın imparatorluktan kopması,Osmanlıyı daha çok Asyalı bir devlet haline getirmiştir. İmparatorluğun geri kalan unsurlarını bir arada tutabilmek amacıyla daha İslamcı politikalar uygulanmaya başlanır.Bu politikada en önemli kozlardan biri ise Medine ve Mekke’nin elde tutulmasıdır.Bu sebeple ülkenin gelirinden en büyük pay Arabistan’a aktarılmaya başlar. Süveyş Kanalı’nın İngiltere’nin denetiminde olması ise kanalın bir savaş durumunda kapatılması halinde Osmanlı’nın bölgeyle tüm iletişimini kesmesi nedeniyle ;özellikle bu bölgeye asker sevkiyatını hızlı bir şekilde yapabilmek için bu demiryolunu zorunlu kılmıştır.Bu konuda Almanya’nın ısrarlı propagandasını da göz ardı etmemek gerekir.Zira Osmanlı’nın Mısır’da İngiltere’yi engellemesi ,hele kanalı ele geçirmesi İngiltere’nin sömürgelerle ilişkisini kesmesi açısından,Almanya için çok önemlidir.İngiltere için ise hattın tamamlanamaması hatta engellenmesi çok önem taşımaktadır.

1903 yılında yapımına başlanan Hicaz demiryolu projesinde; 1908’de Medine’ye ulaşılmıştır. Açılışından 8 yıl sonra ise, 1916’da demiryolu meşhur İngiliz casusu Arabistan’lı Lawrance’in örgütlediği Araplar tarafından, Maan-Medine arasındaki 680 km’lik kısmı bombalanarak tahrip edilir. Bu yollardan kalan ray ve traversleri getirenlere İngilizler para ikramiyeleri verirler. Bugün Medine’de bahçe korkuluğu yapılmış travers ve raylara halen rastlanmaktadır. Medine İstasyonu’nda lokomotif ve ahşap vagonlar yıkılmaya ve çürümeye terk edilmiş, adeta unutturulmak istenen bir tarih gibi durmaktadır.

Issız, çorak, susuz ve kumlu çöllerde, demiryolu hattı boyunca askerimiz, demiryolu yapılmasına karşı çıkan ve engellemeye çalışan ,Bedevi Araplar ile mücadele uğruna pek çok şehit vermiştir; kilometrelerce uzayıp giden demiryolu güzergâhı her birine adeta meçhul birer mezar olur.
Demiryolu inşaatında çalışan cefakar Anadolu çocukları, çöllerde alev gibi yakan güneş altında kızgın rayları elleriyle tutamaz, başlarındaki kabalakları (serpuş) eldiven gibi kullanırlar. Başı açık olanlardan güneş çarpmasından dolayı oracıkta ölenler de olur. Su bulunan yerler azdır. Şam’dan özel olarak sarnıç vagonlarıyla getirilen su haftada bir kez dağıtılır.

Gün akşama dönerken,Arabistan’a gönderdiği çocuğunu bekleyen anaların,sevgilisini bekleyen yavukluların dudaklarından fısıltıyla dökülür;

Havada bulut yok bu ne dumandır
Mahlede ölüm yok bu şivandır
Şu Yemen elleri ne de yamandır
Ano Yemendir gülü çemendir
Giden gelmiyor acep nedendir

PETRA

2009-04-23T23:45:00.010+03:00

Petra / Ürdün

PALMYRA

2009-04-23T23:22:00.013+03:00

Palmira / Suriye

HORUS'UN GÖZÜ

2009-03-19T23:37:00.005+02:00

Horus tapınağı / Mısır

EGYPT

2009-03-19T22:53:00.012+02:00

Nil'de gün doğumu / Mısır

Nil / Mısır

Luxor / Mısır

Aswan / Mısır

Abu Simbel / Mısır

Ankh / Mısır

Luxor tapınağı / Luxor / Mısır

Karnak tapınağı / Luxor / Mısır

Edfu / Mısır

Luxor tapınağı / Luxor / Mısır

Horus tapınağı /Mısır

Karnak tapınağı / Luxor / Mısır

Aswan / Mısır

MYKONOS

2009-03-17T21:11:00.008+02:00

Mikonos / Yunanistan

Mikonos / Yunanistan

Mikonos / Yunanistan

HISN-I KEYFA / HASANKEYF

2009-03-17T19:24:00.007+02:00

23 Nisan / Hasankeyf / Batman

Hasankeyf / Batman

Hasankeyf / Batman

MARDİN

2009-03-17T16:36:00.011+02:00

MARDİN VE ARTUKLULAR

Mezopotamya ovası / Mardin

Mardin,bilinen ilk adıyla “Marida”,Süryani dilinde “Marde” binlerce yıllık geçmişinden getirdiği kültürel birikim ve mimari mirasıyla, göreni büyüleyen bir şehir dinlerin ,mezheplerin,gelenek , göreneklerin harman olduğu,zengin bir tarih…
Mardin tarihinin MÖ.4500 – 3500 yıllarında Mezopotomya’da Subariler zamanına kadar dayandığı arkeolojik kazı ve araştırmalardan anlaşılmaktadır.MÖ. 3000 de tıpkı diğer Güney Anadolu bölgeleri yerleşimlerinde olduğu gibi Huri ve Mitanni kültürü etkin olmuştur.
MÖ,2850 de Sümerlerin gemen olduğu Mardin,şehircilik,sulama ve tarım alanında ileri bir düzeye ulaşmıştır.Mardin’de MÖ.2500 lerde Akad-Sümer,MÖ.2200’lerde Babilleri görmekteyiz.Kente MÖ.1367’de Asurlular hakim olmuşlar,MÖ.1200 ‘lerde Sami soyundan Arami’ler kuzeye göç etmeye başlayarak,gelecekte Güney doğu Anadolu’nun etnik ve kültürel yapısını büyük ölçüde etkilemişlerdir.Urartular,Persler,Büyük İskender ve MS. 250 de Romalılar kentin sahibi olmuşlardır.Romalılar döneminin kültürel gelişimi etkileyen en önemli olay ise hristiyanlığın yayılışıdır.Mardin VII. Yüzyılda Arapların yöreye gelmesiyle islam uygarlığı ile tanışmaya başlamıştır.
Güney doğu Anadolu’da XII. Yüzyıl başından XIV.yüzyıl sonuna kadar çeşitli şekillerde egemen olan Artuklular, ortaçağ Anadolu Türk tarihinde önemli bir yere sahip olup, Anadolu’nun Türkleşmesinde ilk devirlerde büyük adımlar atmışlardır.
Kuzey Suriye ve Anadolu bağlantısını sağladıkları kadar,egemenlikleri altındaki etnik ve dini topluluklara geleneksel hoşgörü ile davranıp,onları kazanmış olduklarında da birleşilen Artuklular’ın Haçlı seferlerindeki rolü de önemlidir.
Artuklu sülalesinin kurucusu olan Artuk bey Oğuz Türklerinden,Eksük ya da Eksik adında bir Türkmen beyinin oğludur.Alparslan ve Melikşah döneminin ünlü bir komutanı olan Artuk Bey,soy olarak Oğuz Türk’lerinin Döğer (Döger – Töger) veya Kayı boylarından birine mensup olup 1063 yılında kendisine bağlı Türkmenlerle birlikte Alparslan’ın hizmetine girmiş ve diğer savaşlarla birlikte Malazgirt savaşı’nda da sultanın maiyetinde bulunmuştur.
Artuk Bey,Malazgirt sonrası Bizans’la imzalanan antlaşmanın yerine getirilmemesi üzerine,Alparslan’ın emriyle Anadolu’da fetihler yaparak İzmit’e kadar ulaşmıştır.Ancak Alparslan’ın ölümü ile merkeze çağrılıp Melikşah’ın saltanatta kalmasında önemli rol oynamıştır.
Artuk bey,1083 te Sultan Melikşah’ın buyruğuyla Diyarbekir bölgesinin fethi seferine katılmış,komutan Fahrüddevle ile anlaşmazlığa düştüğü için kuvvetleriyle birlikte Suriye Selçuklu komutanı Tutuş’un hizmetine girerek Tutuş’la beraber Suriye’de Süleyman Şah’ın ordusu ile savaşıp tecrübesiyle savaşın kazanılmasını sağlamıştır.Tutuş tarafından kendisine Kudüs valiliği verilen Artuk Bey ölümüne kadar bu görevini sürdürür.
Artuk Bey’in ölümünden sonra ise Kudüs’ün yönetimi oğullarından Sökman ve İlgazi’ye verilir.Fatımilerin Kudüs’ü ele geçirmeleri üzerine bu topraklarda emeli kalmayan Artuklular kendilerini Güney doğu Anadolu’daki olaylara vermişler,fırsat buldukça da Suriye’ye karışmaktan geri kalmamışlardır.
Sökman’ın Hısn-ı Keyfa’da 1101 yılında kendi yönetimini kurmasından sonra bölgede Haçlılar’a karşı savaş veren diğer Türk Beylikleri gibi Haçlılarla mücadele etmeye başlamışlardır.
Sökman’ın ölümünden sonra şartlar kardeşi İlgazi’yi Artuklular’ın lideri durumuna getirir.İlgazi 1108 yılında Mardin’e sahip olur ve burayı kurduğu devletin merkezi yapar.Onun kurmuş olduğu Mardin Artuklu devleti yaklaşık üç yüz yıl ayakta kalmayı başarır.

Gece / Mardin Mardin

Artuklu tarihi incelendiğinde belirleyici üç devre ortaya çıkar.
İlk devrinde Artuklular,Büyük Selçuklular’ın hanedan kavgaları ve zayıflamaları sırasında kuvvet kazanmış,Anadolu ve Kuzey Suriye’nin fethi ve daha sonra Haçlı seferlerindeki yararlılıkları sayesinde bu bölgede tutunabilmişlerdir.
İkinci devrede, Selçuklular’ın hakimiyetini ve Abbasi halifesinin nüfuzunu nazari olarak kabul etmekle birlikte kendi ülkelerinde siyasi,iktisadi ve sosyal gelişmeyi sağlamış,önemli kilit noktalarına sahip olmuşlardır.
Gittikçe büyüyen Zengi’ler ve Eyyubi’ler zamanında üçüncü bir devre geçiren Artuklular,Moğol istilasından hemen sonra,diğer Türk Beyliklerinin özellikle Akkoyunlu ve Karakoyunlular’ın baskısı altında çökmüş ,zaten uzun süredir tutunabildikleri son merkezleri Mardin’i de Karakoyunlular’a terk ederek tarih sahnesinden çekilmişlerdir.
Genellikle Fırat nehrinin çizdiği kavis içinde ve doğusunda egemen olan güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye bölgelerine yerleşen Artuklular’ın tarihi en uzun süre ellerinde bulundurmuş oldukları üç merkez etrafında incelenir.
Bunlardan Hasan Keyf (Hısn-ı Keyfa) 1101-1231yıllarında ilk merkez olmuştur, Sökmenliler diye adlandırılan Hasan Keyf Artuklular’ından bir kol,daha sonra Harput Artuklular’ını kurmuş (Elazığ da bilinen adıyla Balak Gazi veya Belek gazi) ve Harput
1185 – 1233 yılları arasında merkez olmuştur. 1108 – 1408 yılları arası İlgaziler diye adlandırılan Mardin Artuklular’ı döneminde merkez olan Mardin günümüze kadar Artuklu egemenliğinin etkilerini,sanat eserlerinde devam ettirmiştir.

Mardin

Artuklular Eyyubiler’in egemenliğini tanıyana kadar eski Türk geleneklerine bağlı kalmışlardır.Devlet ailenin ortak malı sayılmış,aile fertleri tarafından yönetilmiş,merkezler bir aile ferdi tarafından vergi ve gelirinden faydalanmak kaydıyla yarı bağımsız olarak idare edilmiştir.Sökmen’in Haçlı savaşları sırasında kendisine bağlı Türkmen beylerine birer ok göndererek kararlaştırılan yerde bütün kuvvetleriyle birlikte toplanmalarını sağlaması hayret uyandırmıştır.Bu eski Türkmen geleneğine doğrudan bağlanabilecek bir davranıştır.
Artuklular ilk devirlerinde göçebe Türkmen topluluğuna dayanmakla birlikte,Şehirli unsura dayanmaya başladıktan sonra Memluk sistemine de yer vermişlerdir.
Artuklu beylerinin almış oldukları ünvanlar dikkati çekici bir gelişme göstermektedir. Alp,Sagun,İnanç,Yabgu gibi Türk ünvanlarını geniş ölçüde kullanıyorlardı.Halifenin bizzat vermiş olduğu Kutbettin,Necmeddin gibi ünvanları,Cihan, Hüsrevi İran gibi İran ünvanları izlemektedir.XII. yüzyılın sonlarına doğru Sultan ünvanı almağa başlamışlardır.Artuklu beylerinin genel rütbesi ise “Melik” olmuştur.
Önemli merkezlerinde darphaneler bulunduğu tahmin edilen Artuklular’ın adli,idari,iktisadi ve askeri teşkilatı Selçuklular’ı örnek almaktaydı.Askeri teşkilatın ikta sistemine dayandığı bilinmektedir.
Artuklular’ın gerek paralarında ve gerekse yapılarında çift başlı kartalı ve bazen de çifte ejder figürünü kullanmalarını arma,şehir arması,sultan arması sayan görüşler vardır.Yine bu arada Artuklular’ın hukuki sembol olarak sadece Kayı boyunun damgasını kullanmış oldukları da ileri sürülür.Hemen her şeyin sembol dilinde bir yeri olduğu Ortaçağ dünyasında özellikle bu bölgede ,Haçlı batılılarla sıkı ilişkiler kurulmuşken, yüzyıllar boyu Türk dünyasının kullanmış olduğu Kartal ve Ejder’in bir sembol ve arma olarak kullanılmasını düşünmek pek yanlış olmayacaktır.Kayı boyu damgası ise doğu sembolizminin en soyut armalarından biridir.

Ulu cami /Mardin

Zengiler’in harp masraflarını karşılamak için vergileri arttırmalarına karşılık, Artuklular’ın vergileri azaltmaları,Artuklu ülkesine diğer yanlardan göçlere sebep olmuştur.Sökmen,İlgazi ve Timurtaş devrinde vergilerin komşulardan 10 kat daha az olduğu kayıtlıdır.Ekonomik açıdan kuvvetli olan Artuklular’ca, Hani civarında demir ve bakır madenlerinin işletilmekte olduğu bilinmektedir.
Artuklu iktisadi hayatının en iyi belgeleri günümüze kadar gelen mimari eserlerdir.
Belli başlı merkezlerde bulunan yapılar bu faaliyetin en önemli eserleridir.Bu yüzden buralarda hala Artuklu geleneği halk arasında canlı olarak yaşamaktadır.
Çeşitli ve karışık dini topluluklar ile etnik grupların yerleşik olduğu bölgede egemenlik kuran Artuklular bu topluluklar yanında önce göçebe Türkmen topluluğuna ve sonra yerleşik halka dayanma siyasetleriyle bölgenin Türkleşmesinde en önemli rolü oynamışlardır.
Selçukluların hoşgörüsünü de aşan bir davranışla çeşitli dini ve etnik topluluklara geniş bir serbesti tanımaları hatta,ilk başlarda onların menfaatlerini daha fazla korumaları egemenliklerinin sağlam temellerini ve bugüne kadar bölgede yaşayan Artuklu geleneğini kurmuştur.Artuklu Melikleri, hristiyan Yakubi ve Ermeni Patriklerine devlet teşkilatlarında önemli yer vermekteydiler.Suryani dini merkezinin yakın zaman kadar Mardin’de bulunması da daha çok buna bağlanmaktadır.Buna en canlı iki örnek ise günümüzde de hizmet vermekte olan Deyrül Zafaran ve Deyrül Umur (Mor Gabriel) manastırlarıdır.
Mardin’de bulunan Deyrül Zafaran manastırı bir güneş tapınağı olarak kurulmuş, hristiyanlığın resmi din olarak kabul edilmesinden sonra, V. yüzyılda içine kiliseler inşa edilmeye başlanmıştır.1166 – 1932 yılları arasında Dünya Süryani Ortodoks Patriklik merkezliği yapan manastır,halen Süryani Kadim Cemaatinin dini merkezi olarak bugün de büyük önem ve anlam taşımaktadır.

Kasımiye Medresesi / Mardin

Nasra Teyze / Mardin

Yine Süryani Kadim cemaatinin ünlü ve büyük yapılarından biri olan,Midyat ilçesinin yakınında bulunan Deyrül Umur manastırının temelleri 397 yılında atılmış ve kısa sürede tamamlanmıştır. Belli dönemlerde eklenen kiliseler ve barınma yerleri ve büyük mabet ile 512 yılından itibaren efsanevi eser niteliğini bütün görkemliğiyle korumaktadır.
Bölgedeki diğer siyasi devletler gibi Artuklular’da ilim ve kültüre büyük önem vermişlerdir.Divanlarında Arapçayı kullanan Artuklular zamanında fikir hayatı oldukça önemli eserler vermiştir.Ancak Artuklular zamanında yazılmış bir eser vardır ki,diğer devletlerde bu tür esere rastlanmamıştır. Cizreli Ebu’l İzz’in yazmış olduğu otomat ve sibernetik ile ilgili bu ilginç eser de, yaklaşık 900 yıl önce Hısn-ı Keyfa Artuklu sarayında Hidro mekanik sistem ile denge kurma esasına dayanıp otomatik makineler iş görmüş ve yazılan eser (Kitabu’l Cami Beyne’l ilim ve Amelin nafi fi-Sınatil Hiyel) bilim tarihinde yeni bir çığır açmıştır.G. Wattın yüzyıllar sonra yapmış olduğu regülatör sistemi tamamen Ebu’l İzz’in ortaya koyduğu esaslara dayanmaktadır.
Artuklular’ın , mimari anıtları oluşturdukları, mimari gelenek ile, Anadolu Türk sanatı tarihinde genel yapıdan farklı özellikler göstermesi açısından ilgi çekicidir.
Kuvvetli bir taş işçiliği ve taşçı geleneğine sahip olan bu bölgede,bu geleneği başarılı bir biçimde,ihtiyacı olan yapı tiplerini meydana getirmekte yuğurabilen Artuklu devri mimari sentezi,devamlı bir araştırma ve geliştirmenin sonucu olarak,uzun süre bölge mimarisini etkileyen bir gelenek kurabilmiştir.
Genellikle kesme taş mimarisi olarak ortaya çıkan ve doğu gelenekleri ile kuzey Suriye mimarisinin çok başarılı bir sentezi biçiminde yuğrulmuş olan Artuklu devri Türk Mimarisi devamlı bir araştırmanın sonucudur.Yarım yüzyıl kadar kısa bir süre içinde üslubunu klasikleştiren ve bölgede bir Artuklu mimarisi geleneği kurulmasına yol açan bu hareket dini,sivil ve askeri mimaride çok önemli örneklerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.
Bölgedeki kare minareler gibi XIV. Yüzyıl taş işçiliğine sahip silindirik ve kuşaklar halinde süslemeli minarelerde aynı durumdadır.Enine gelişen mekan düzeninde,mihrap önünde kubbe fikrinin geliştiricisi ve uygulayıcısı olan Artuklular,bu anıtsal yapıların kuzeyine birer avlu eklemişlerdir.Artuklu medreselerinin açık avlu düzenine bağlı fakat ileriki yüzyılda gelişip olgunlaşacak medrese formlarının ilk habercileri olması da Anadolu medrese mimarisi açısından önemlidir.
Ortada geniş kemerli Artuklu köprülerinin üslupları,Diyarbakır burçlarının çok etkileyici mimarileri ve sivil Artuklu yapılarında çok kullanılmış figürlü plastik, üslubun kuvvetle yerleşmesine yol açmıştır.

Mor Gabriel manastırı / Midyat / Mardin

Anadolu Türk Mimarisinde XII. Yüzyıl ile XIV. Yüzyıl sonuna kadar çok önemli örnekler vermiş olan Artuklu devri mimarisinin çok bilinen eserlerini kısaca aşağıda belirtilmişir.

Diyarbakır (Amid)
Zinciriye Medresesi
Mesudiye Medresesi
Hatuniye Medresesi
Yedi kardeşler burcu
İç kalede saray
Devegeçidi köprüsü
Ambar çayı köprüsü
Hani ulu cami
Çermik ulu cami
Lice ulu cami

Harput
Harput kalesi
Harput ulu cami
Harput ulu cami medresesi
Harput Alaca cami, arap baba türbesi

Silvan (Meyafarikin)
Silvan ulu cami
Malabadi köprüsü

Hasankeyf (Hısn-ı Keyfa)
Artuklu sarayı
Hasankeyf kalesi
Dicle köprüsü
Hasankeyf ulu cami
Hasankeyf türbe

Urfa
Urfa ulu cami
Ulu cami medresesi
Harran köprüsü

Halep
Havayk köprüsü

Mardin
Emir Necmeddin İlgazi Bimaristan yapı topluluğu
Melik Mansur medresesi
Sultan İsa (Zinciriye) medresesi
Kasimiye medresesi
Mardin ulu cami yapı topluluğu
Kızıltepe ulu cami
Latifiye cami
Cizre köprüsü
Firdevs köşkü
Yeni kapı hamamı
Ulu cami hamamı

Artuklu devri; araştırmalar ilerledikçe,yeni buluntularla ,yeni bağlantılarla Anadolu Türk Tarihi ve mimarisi içindeki yerini daha sağlam olarak alabilmesi mümkün olacaktır.

Kaynaklar :

Mardin – T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Büyülü kent Mardin – Marev Mardin Eğitim Vakfı
Anadolu’da Artuklu Devri Türk Mimarisinin Gelişmesi – Ara ALTUN
I.Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri Cilt 1 – Mardin Valiliği
I.Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri Cilt 2 – Mardin Valiliği

ÇİFT BAŞLI KARTAL

2009-03-16T21:12:00.007+02:00

Çifte mimareli medrese / Erzurum

Çocukluğumda Malkoçoğlu , Karaoğlan filmlerinden

beynime çakılmış "Çift başlı Bizans Kartalı"

daha sonraki yıllarda ise "Amerikan Kartalı"

merak edene kadar da böyle gitti durdu.

Yakutiye Medresesi / Erzurum

Sonra birgün kartal ,Bizans'ın çok yakınında Erzurum'da çıkıverdi karşıma.

Bir başka gün Sivas'ta,sonra Kayseri'de , Divriği'de

Ulu cami / Divriği / Sivas

Kartal denen hayvanı ,neden Amerikalarda aradığımı sormaya başladım kendime.

Anadolu denen ,uygarlıkların beşiğini adımlamaya başlayınca;

çift başlı kartal bu kez Çorum'dan kafasını uzattı; beni çok uzaklarda arama

ben buradayım diyerek...

FIRENZE / ROMA

2009-03-16T12:50:00.018+02:00

Roma / İtalya

Floransa / İtalya

LAODIKEIA

2009-03-15T21:27:00.012+02:00

Laodikeia / Denizli

SANTORINI

2009-03-15T18:53:00.017+02:00

Santorini / Yunanistan

Santorini / Yunanistan

Santorini / Yunanistan

Santorini / Yunanistan

SYRIA

2009-03-07T22:58:00.017+02:00

Hz. Zeynep türbesi / Şam / Suriye

Emevi cami / Şam / Suriye

Emevi cami / Şam / Suriye

Hz. Zeynep türbesi / Şam / Suriye

Ma'lüla / Suriye

Emevi cami / Şam / Suriye

Hz. Zeynep türbesi / Şam / Suriye